Được ví như vàng mềm, loại thảo dược “nửa con nửa cây” – đông trùng hạ thảo từ lâu đã được sử dụng để bồi bổ sức khỏe cho các bậc vua chúa thời xưa. Vậy loại thảo dược này có thực sự “thần kỳ” như lời đồn? Uống đông trùng hạ thảo có tác dụng gì và có tốt không?
1. Uống đông trùng hạ thảo có tác dụng gì?
Các nghiên cứu hiện đại đã chỉ ra rằng, đông trùng hạ thảo chứa các hợp chất sinh học quý như Cordycepin, Adenosine, Polysaccharide, cùng 17 loại axit amin và các vitamin, khoáng chất. Dưới đây là những tác dụng nổi bật nhất:
1.1. Tăng cường chức năng miễn dịch
Hoạt chất Polysaccharide trong đông trùng hạ thảo hoạt động như một chất điều hòa miễn dịch tự nhiên. Khi đi vào cơ thể, nó kích thích hoạt động của các đại thực bào và tế bào NK (Natural Killer cells) có vai trò phát hiện và tiêu diệt các vi khuẩn, virus ngoại lai hoặc tế bào biến đổi gen.
Đồng thời, hoạt chất Cordycepin có tính kháng viêm mạnh, giúp cơ thể ngăn chặn các phản ứng viêm mạn tính nguy hiểm, bảo vệ mô lành không bị tổn thương. Dùng đông trùng hạ thảo thường xuyên giúp bạn ít bị ốm vặt khi thời tiết thay đổi đột ngột.
1.2. Cải thiện hệ hô hấp, bổ phổi
Trong Y học cổ truyền, đông trùng hạ thảo có tác dụng “bổ phế, ích thận”. Dưới góc nhìn khoa học, thảo dược này có khả năng làm tăng hàm lượng oxy trong máu, thúc đẩy các phế nang hoạt động hiệu quả hơn, giãn cơ trơn phế quản.
– Đối với người bị hen suyễn, viêm phế quản mạn tính: Giúp làm giảm đáng kể các cơn co thắt ngực, giảm ho, long đờm nhanh chóng.
– Đối với người phục hồi sau nhiễm trùng hô hấp: Hỗ trợ tái tạo các mô phổi bị tổn thương, ngăn ngừa xơ hóa phổi.
1.3. Tăng cường năng lượng, giảm mệt mỏi
Nếu bạn thường xuyên rơi vào trạng thái lờ đờ, kiệt sức dù không làm việc nặng, đó là dấu hiệu tế bào đang thiếu hụt ATP (Adenosine Triphosphate).
Các nghiên cứu cho thấy uống đông trùng hạ thảo giúp tăng cường sản sinh ATP để tạo ra năng lượng cung cấp cho cơ bắp và các cơ quan trong cơ thể, giúp giảm mệt mỏi, tăng cường thể lực, tăng sức bền khi tập luyện thể thao và đẩy lùi trạng thái suy nhược thần kinh.
1.4. Bảo vệ tim mạch và điều hoà huyết áp
Adenosine có trong dược liệu đóng vai trò chủ chốt trong việc bảo vệ hệ tim mạch:
– Giãn mạch, tăng tuần hoàn: Tăng cường lưu thông tuần hoàn máu, giảm áp lực lên thành mạch, từ đó điều hòa huyết áp ổn định cho người cao huyết áp.
– Điều hòa nhịp tim: Giảm các tình trạng rối loạn nhịp tim, tim đập nhanh do lo âu.
– Kiểm soát lipid máu: Giúp giảm lượng cholesterol xấu (LDL) và triglyceride, hạn chế hình thành các mảng xơ vữa động mạch nguy hiểm gây ra đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
1.5. Tăng cường chức năng thải độc của gan và thận
Thận và gan là hai cơ quan lọc chính của cơ thể, rất dễ bị tổn thương bởi các gốc tự do hoặc độc tố từ thuốc tây, rượu bia.
– Với Thận: Đông trùng hạ thảo giúp bảo vệ thận trước các độc tính của hóa chất hoặc kháng sinh nặng, tăng nồng độ 17-hydroxy-corticosteroid và 17-ketosteroid giúp giảm tình trạng tiểu đêm, đau lưng mỏi gối do suy thận.
– Với Gan: Giúp tăng cường chức năng chuyển hóa, hạ men gan, bảo vệ tế bào gan trước nguy cơ viêm gan, xơ gan hoặc gan nhiễm mỡ.
1.6. Cân bằng nội tiết, cải thiện chức năng sinh lý nam và nữ
– Ở nam giới: Các hoạt chất có trong sợi nấm đông trùng giúp kích thích vùng dưới đồi sản sinh hormone Testosterone một cách tự nhiên. Điều này góp phần cải thiện số lượng và chất lượng tinh trùng, hỗ trợ điều trị xuất tinh sớm, rối loạn cương dương, làm tăng hưng phấn và bản lĩnh phái mạnh.
– Ở nữ giới: Giúp điều hòa kinh nguyệt, cân bằng nội tiết tố Estrogen. Đối với phụ nữ bước vào giai đoạn tiền mãn kinh, loại thảo dược này giúp xoa dịu các cơn bốc hỏa, giảm đổ mồ hôi trộm ban đêm và cải thiện tình trạng khô hạn.
1.7. Chống lão hoá
Hàm lượng cao các chất chống oxy hóa trong đông trùng hạ thảo giúp trung hòa các gốc tự do – nguyên nhân gây ra sự lão hóa tế bào và nếp nhăn trên da. Uống loại nước này giúp làn da giữ được độ đàn hồi, hồng hào, đồng thời làm chậm các quá trình thoái hóa xương khớp do tuổi tác.
2. Uống đông trùng hạ thảo có thực sự tốt không?
Để trả lời khách quan cho câu hỏi này: Đông trùng hạ thảo là vị dược liệu tốt, nhưng nó không phải là “thần dược” chữa bách bệnh.
Hiệu quả của loại thảo dược này có xu hướng mang tính chất tích lũy bền vững, tức là cải thiện sức khỏe từ gốc một cách từ từ chứ không mang lại tác dụng tức thì như thuốc Tây y. Mức độ tốt hay không phụ thuộc rất lớn vào 3 yếu tố: Đúng đối tượng – Đúng liều lượng – Đúng chất lượng.
| Nhóm đối tượng nên dùng | Nhóm đối tượng không nên dùng |
| Người cao tuổi: Sức đề kháng suy giảm, ăn ngủ kém, hay đau nhức xương khớp. | Trẻ em dưới 5 tuổi: Cơ thể theo Đông y là “thuần dương”, dùng thảo dược bổ ấm dễ gây phát dục sớm, nóng trong. |
| Người mới ốm dậy: Người sau phẫu thuật, sau điều trị hóa trị, xạ trị cần phục hồi thể trạng nhanh chóng. | Phụ nữ mang thai (3 tháng đầu): Giai đoạn phôi thai đang hình thành, cần cẩn trọng tối đa với các loại dược chất kích thích nội tiết. |
| Người làm việc trí óc cường độ cao: Người thường xuyên bị căng thẳng, stress, mất ngủ. | Người bị bệnh tự miễn: Như Lupus ban đỏ, viêm khớp dạng thấp (vì đông trùng kích thích hệ miễn dịch hoạt động mạnh hơn, có thể làm bệnh trầm trọng thêm). |
| Người có bệnh lý về phổi, thận: Ho hen mạn tính, suy giảm chức năng lọc của thận. | Người bị rối loạn đông máu: Hoặc người chuẩn bị có ca phẫu thuật trong vòng 2 tuần (đông trùng làm chậm quá trình đông máu). |
3. Các cách chế biến đông trùng hạ thảo
– Hãm trà :Dùng khoảng 3–5 sợi nấm khô (hoặc 10–15 sợi tươi) cho vào bình giữ nhiệt. Rót nước ấm khoảng 70 đến 80 độ C hãm trong 15–20 phút. Không nên dùng nước sôi 100 độ C vì nhiệt độ quá cao có thể làm phân hủy một phần hoạt chất Cordycepin. Uống hết nước và nên ăn luôn cả bã nấm để hấp thu hoàn toàn chất xơ và dưỡng chất còn sót lại.
– Nấu cháo hoặc hầm canh bổ dưỡng: Sử dụng đông trùng hạ thảo hầm cùng gà ác, chim bồ câu hoặc sườn heo. Mẹo nhỏ: Hãy nấu canh/cháo chín trước, sau đó tắt bếp rồi mới cho đông trùng hạ thảo vào, đậy vung lại khoảng 10 phút rồi thưởng thức để tránh đun sôi quá lâu trên lửa lớn làm giảm dưỡng chất.
– Ngâm mật ong nguyên chất: Ngâm 100g đông trùng hạ thảo tươi (hoặc 20g khô) với 500ml mật ong rừng nguyên chất trong vòng 20-30 ngày. Mỗi sáng, lấy 1–2 thìa cà phê hỗn hợp này pha với nước ấm. Đây là bài thuốc giúp giảm ho, bảo vệ cổ họng và làm đẹp da cho phụ nữ.
Đông trùng hạ thảo là món quà sức khỏe thiên nhiên ban tặng. Uống đông trùng hạ thảo không chỉ giúp bồi bổ thể trạng lúc ốm đau mà còn là tăng cường sức đề kháng, phòng ngừa bệnh tật chủ động.